Wat is ethische mode? Onze definitie
Al een paar jaar, en nu nog meer, hoor je veel nieuwe termen: ethische mode, verantwoorde mode, eerlijke mode, duurzame mode, groene mode, slow fashion (als tegenhanger van fast fashion)... Maar wat betekenen ze? Hoe vind je je weg? Marketingpraatje of echte inzet?
Vandaag zetten we het op een rij, zodat je het beter begrijpt, en geven we je onze definitie van ethische mode.
Al deze termen zijn verschillend en tegelijk aanvullend: elke term verwijst naar een ander aspect van mode. Ze hebben ook iets gemeen: ze wijzen allemaal op de tekortkomingen van deze industrie. Ze suggereren dat die industrie grotendeels niet duurzaam, niet verantwoord en niet eerlijk is. En dan zijn we nog mild. De mode-industrie is de op een na meest vervuilende industrie ter wereld, na de olie-industrie. In 2015 stootte de textielsector bijvoorbeeld 1,7 miljoen ton CO2 uit, gebruikte hij 79 miljard kubieke meter water en veroorzaakte hij 92 miljoen aan vast afval.
Fotograaf Lance Lee voor Greenpeace / campagne Detox my Fashion
Uit nieuwsgierigheid, en om dit artikel zorgvuldig te schrijven, lazen we het Wikipedia-artikel (in het Frans) over het woord mode. De definitie is simpel: “mode in kleding is de manier van kleden volgens de smaak van een tijdperk in een bepaalde regio.” Tot zover niets aan de hand. Verderop in het artikel viel deze zin ons wel op: “Een van de kenmerken is dat ze voortdurend verandert, waardoor je kleding vervangt nog voordat die versleten of ongeschikt is.”
Is duurzame mode dan een paradox? Per definitie is mode een industrie waarin het produceren van afval in de werking zelf is ingebakken.
Dan is het ook niet verrassend dat sommige kledingketens 24 collecties per jaar in hun winkels presenteren.
Fotograaf Pedro Guimarães voor The New York Times
Er ligt een gigantische klus: we moeten het DNA van de mode veranderen. Dat gebeurt niet van de ene op de andere dag, en ook niet zonder weerstand van de grote spelers.
Wij, bewuste consumenten, zijn onze koopgewoontes gaan veranderen, en de grote concerns hadden dat snel door. Hun reactie is simpel: nog meer collecties lanceren, maar dit keer ethische. Een perfect voorbeeld van ethiek gebruiken als verkoopargument, om het imago op te poetsen en meer te verkopen. Deze bekende methode, die ook in andere industrieën wordt gebruikt, heeft een naam: greenwashing. Die techniek is behoorlijk gevaarlijk: ze sust de consument in slaap met de zachte, geruststellende gedachte dat het probleem is opgelost. Terwijl dat natuurlijk niet zo is.
Er zijn initiatieven gestart: het Fashion Pact werd in augustus 2019 gesloten in de marge van de G7, op verzoek van de Franse regering. 32 toonaangevende bedrijven uit de mode- en textielsector kwamen samen, zodat hun bestuurders gezamenlijk toezeggingen zouden doen om de opwarming van de aarde af te remmen, de oceanen te beschermen en de biodiversiteit te herstellen. De horizon van 2050 om deze doelen te halen, lijkt ver weg.
Fotograaf Bente Stachowske voor Greenpeace
Bij Arsayo wachten we niet: onze toezeggingen doen we nu.
Van productie en vervaardiging tot materialen en distributie: we hebben alles veranderd. Die verandering drong zich vanzelf op. Onze overtuigingen dwongen ons om ons model opnieuw te bekijken en in actie te komen.
De materialen
Stap voor stap veranderen we de onderdelen van de Arsayo-rugzak: twee nieuwe materialen vervangen het polyurethaan PU dat we tot nu toe gebruikten. Kurk en biologisch katoen.
Kurk is een geweldig alternatief voor leer, zonder de ecologische schade. Kurkeikenbossen zijn echte koolstofputten. Een voorbeeld: met 10 hectare bos maak je 1 ton kurk, en die oppervlakte houdt bijna 32,2 t/ha CO2 per jaar vast. Dat staat gelijk aan de jaarlijkse CO2-uitstoot van 7 auto's die elk 25.000 km rijden. Deze bossen houden ook water vast in de bodem, wat het ecosysteem stabiliseert en de lokale flora, en dus ook fauna, laat groeien.
Foto C.G. voor Arsayo
Biologisch katoen was voor ons een must. De schade door de productie van gewoon katoen is enorm: bodemvervuiling door kunstmest en pesticiden, gigantisch waterverbruik. Biologisch katoen is zonder kunstmest, pesticiden of ggo's en verbruikt 25 keer minder water dan de gangbare teelt.
Onze ritsen zijn van YKK, gecertificeerd nikkelvrij, voor kwaliteit en duurzaamheid.
De productie
We besloten met nieuwe ateliers te werken, in Portugal. Daarvoor kwamen de materialen uit China en werden onze tassen daar ook gemaakt. Door kortere afstanden schrappen we een groot deel van onze CO2-voetafdruk. Bovendien kunnen we, doordat we in Europa blijven, ons atelier gewoon bezoeken en weten we hoe het zit met de arbeidsomstandigheden en het welzijn van de medewerkers.
Op milieu- en sociaal vlak was deze keuze vanzelfsprekend.
Foto C.G. voor Arsayo
De distributie
Ook andere systemen in de mode-industrie raken in verval, zoals het financiële model. Wij denken dat de manier van verkopen en kopen aan het veranderen is. Een paar jaar geleden had niemand een andere keuze dan zijn product aan wederverkopers te verkopen. De gebruikelijke marge van wederverkopers ligt tussen 2 en 2,5 keer de inkoopprijs. De consument betaalt een artikel dus 3 tot 4 keer, soms zelfs tot 10 keer of meer, de productiewaarde. Wij vinden dat mode alleen ethisch is als de klant een eerlijke prijs betaalt.
45% van de internetgebruikers wereldwijd kocht in 2018 online, en dat aantal stijgt. Dankzij dit veranderde gedrag wordt direct kopen, van ontwerper naar klant, zonder tussenpersoon makkelijker. Nu kiezen we vooral voor het web, onze webshop en een paar zorgvuldig gekozen marketplaces. Ook vind je onze tassen niet meer op Amazon.
Ethiek heeft een prijs, maar als die alleen bij de eindklant terechtkomt, is het systeem niet eerlijk. Iedereen in deze enorme keten moet zijn deel van de verantwoordelijkheid nemen.
Voor Arsayo is mode ethisch als ze zo min mogelijk vervuilt, als ze milieu, dieren en mensen respecteert, en als ze zich inzet voor stevige artikelen van goede kwaliteit die lang meegaan. Die overtuigingen drijven ons elke dag om door te gaan, want we geloven dat daar de toekomst van de mode ligt.
Meer lezen…
 |
Ken je het nieuwe label voor ethische mode? Names. heeft een make-over gehad en heeft een gloednieuwe site. |
 |
Paris Ethical Fashion is een site van de gelijknamige Meetup-groep. Kiko, een Frans-Japans model, nam het initiatief voor deze site met een overzicht van alle Franse merken voor ethische mode. |
 |
Voorheen Clothparency: een Frans initiatief dat modeartikelen beoordeelt op herkomst, samenstelling en milieu-impact. De Yuka van de mode! |
 |
De webshop Klow heeft een mooie selectie merken die je kijk op het vullen van je kledingkast verandert. |
 |
Het collectief Fashion Revolution laat elk jaar van zich horen rond de verjaardag van de instorting van Rana Plaza. Volg hun acties en evenementen. |
Bronnen
- Wikipedia, definitie van het woord "mode": https://fr.wikipedia.org/wiki/Mode_(habillement)
- Le Monde: https://www.lemonde.fr/m-mode/article/2018/09/28/l-eveil-ecologique-de-l-industrie-de-la-mode_5361410_4497335.html
- Ellen MacArthur Foundation: https://www.ellenmacarthurfoundation.org/our-work/activities/make-fashion-circular
- Blog Envertetcontretout: https://envertetcontretout.ch/2019/09/27/greenwashing-hm-et-ses-habits-en-bouteilles-recyclees/
- Gouvernement.fr: https://www.gouvernement.fr/32-entreprises-de-la-mode-et-du-textile-s-engagent-pour-l-environnement
- Mediapart: https://blogs.mediapart.fr/baobab3/blog/240517/pourquoi-la-mode-fait-partie-des-pires-pollueurs-au-monde
- Planète Liège: http://www.planeteliege.com/tout-sur-le-liege/le-liege-et-lenvironnement/la-suberaie-ecosysteme-et-biodiversite/sequestration-du-carbone/
- Merk Mars Elle: https://www.mars-elle.com/cest-quoi-le-coton-biologique-mars-elle/
